एनपीएलको तेस्रो संस्करणः नेपाली क्रिकेटको व्यावसायिक यात्रामा नयाँ सम्भावना

Photo Credit: NurPhoto by Getty Images

काठमाडौं, कात्तिक १०, २०८३।

नेपाली क्रिकेटको विकास र विस्तारलाई नयाँ दिशा दिने अपेक्षासहित नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करण सोमबारदेखि काठमाडौंको कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा सुरु भएको छ। आठ फ्रेन्चाइज टोलीको सहभागिता रहेको प्रतियोगिता आगामी मंसिर ५ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ।

पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली क्रिकेटप्रति दर्शकको आकर्षण बढ्दै गएको अवस्थामा यसपटकको एनपीएललाई विशेष महत्त्वका साथ हेरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका खेलाडीको सहभागिता, आधुनिक प्रविधिको प्रयोग र बढ्दो व्यावसायिक लगानीले प्रतियोगितालाई थप प्रतिस्पर्धात्मक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

यस संस्करणमा लुम्बिनी लायन्स, सुदूरपश्चिम रोयल्स, विराटनगर किङ्स, चितवन राइनोज, जनकपुर बोल्ट्स, कर्णाली याक्स, काठमाडौं गोर्खाज र पोखरा एभेन्जर्स गरी आठ टोलीले उपाधिका लागि प्रतिस्पर्धा गर्दैछन्।

गत संस्करणको उपाधि जितेको लुम्बिनी लायन्स र उपविजेता बनेको सुदूरपश्चिम रोयल्सबीचको उद्घाटन खेलले प्रतियोगिताको सुरुवात गरेको छ। अघिल्लो संस्करणको फाइनलमा पराजित भएको सुदूरपश्चिम यसपटक उपाधि जित्ने लक्ष्यसहित मैदानमा उत्रिएको छ भने लुम्बिनी आफ्नो उपाधि रक्षा गर्ने योजनामा छ।

अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताले बढायो प्रतियोगिताको महत्त्व

यस वर्षको एनपीएलको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उपलब्धिमध्ये अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) बाट प्राप्त आधिकारिक मान्यता एक हो। प्रतियोगिताका खेललाई आधिकारिक टी–२० तथ्याङ्कमा समावेश गरिने भएपछि खेलाडीका व्यक्तिगत प्रदर्शनले पनि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट अभिलेखमा स्थान पाउने भएका छन्।

यसले नेपाली खेलाडीलाई आफ्नो क्षमता अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रमाणित गर्ने अवसर प्रदान गर्नुका साथै विदेशी खेलाडीलाई पनि प्रतियोगितामा आकर्षित गर्न सहयोग पुग्ने देखिन्छ।

विदेशी खेलाडीको सहभागिताले थपियो प्रतिस्पर्धा

तेस्रो संस्करणमा विभिन्न देशका अनुभवी तथा चर्चित क्रिकेटरको सहभागिता रहेको छ। अस्ट्रेलियाका डेभिड वार्नर, वेस्ट इन्डिजका आन्द्रे रसेल, बंगलादेशका शाकिब अल हसन र इंग्ल्यान्डका मोइन अलीजस्ता खेलाडीको उपस्थितिले प्रतियोगिताप्रति अन्तर्राष्ट्रिय चासो बढाएको छ।

विदेशी खेलाडीको अनुभव र नेपाली खेलाडीको प्रतिभाबीचको प्रतिस्पर्धाले घरेलु क्रिकेटको स्तर सुधार गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ। विशेषगरी युवा खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका खेलाडीहरूसँग एउटै टोलीमा रहेर अभ्यास गर्ने र खेल्ने अवसर पाउनु यस प्रतियोगिताको सकारात्मक पक्ष हो।

प्रविधिको प्रयोगमा नयाँ सुरुवात

यस संस्करणदेखि पहिलोपटक डिसिजन रिभ्यु सिस्टम (डीआरएस) प्रयोगमा ल्याइएको छ। अम्पायरको निर्णयप्रति असहमति भएमा टोलीले प्रविधिको सहयोगमा निर्णय पुनरावलोकन गर्न सक्नेछन्।

एलबी डब्ल्यू, रनआउट, स्टम्पिङ तथा बलले ब्याट छोएको वा नछोएको अवस्थाको समीक्षा गर्न सकिने यस प्रणालीले खेललाई थप पारदर्शी र निष्पक्ष बनाउन मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपाली घरेलु क्रिकेटमा आधुनिक प्रविधिको प्रयोग विस्तार हुनु प्रतियोगिताको व्यवस्थापकीय विकासका दृष्टिले पनि महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

खेलकुदसँगै आर्थिक गतिविधिमा पनि प्रभाव

एनपीएलको प्रभाव क्रिकेट मैदानमा मात्र सीमित छैन। प्रतियोगितासँगै होटल, यातायात, खानपान, विज्ञापन, सञ्चारमाध्यम तथा खेलकुद सामग्रीको व्यवसायमा समेत आर्थिक गतिविधि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपाल क्रिकेट संघका अनुसार यस संस्करणबाट प्रायोजन, टिकट बिक्री र प्रसारणमार्फत उल्लेखनीय आम्दानी हुने अनुमान छ। प्रतियोगिताको कुल कारोबार करिब एक अर्ब ५० करोड रुपैयाँ पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।

फ्रेन्चाइज टोलीको बढ्दो लगानीले नेपाली क्रिकेटमा निजी क्षेत्रको चासो विस्तार हुँदै गएको संकेत गरेको छ। तर प्रतियोगिताको दीर्घकालीन सफलता सुनिश्चित गर्न आम्दानीसँगै खेल पूर्वाधार, खेलाडीको सुविधा र स्थानीय क्रिकेट विकासमा पनि लगानी आवश्यक देखिन्छ।

नेपाली क्रिकेटको भविष्यका लागि अवसर

एनपीएलको तेस्रो संस्करण नेपाली क्रिकेटका लागि केवल अर्को प्रतियोगिता मात्र होइन, घरेलु खेलकुदलाई व्यावसायिक उद्योगका रूपमा विकास गर्ने एउटा अवसर पनि हो। अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता, विदेशी खेलाडीको सहभागिता र प्रविधिको प्रयोगले प्रतियोगिताको आकर्षण बढाए पनि यसको वास्तविक सफलता नेपाली खेलाडीको विकास र राष्ट्रिय क्रिकेटको स्तरवृद्धिमा कति योगदान पुर्‍याउँछ भन्ने कुराले निर्धारण गर्नेछ।

प्रतियोगिताले युवा प्रतिभालाई राष्ट्रिय टोलीसम्म पुग्ने मार्ग प्रदान गर्न सकेमा यसको महत्त्व अझ बढ्नेछ। त्यसका लागि फ्रेन्चाइज क्रिकेटसँगै विद्यालय, जिल्ला तथा स्थानीय तहको क्रिकेट विकासलाई पनि प्राथमिकता दिन आवश्यक छ।

मंसिर ५ गतेसम्म सञ्चालन हुने एनपीएलको यस संस्करणले नेपाली क्रिकेटलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ। अब दर्शकको ध्यान मैदानमा हुने प्रतिस्पर्धासँगै नेपाली क्रिकेटले यस अवसरबाट कस्तो दीर्घकालीन उपलब्धि हासिल गर्छ भन्नेमा केन्द्रित हुनेछ।