रोल्पाको चवीघाटमा तीनदिने १२ भदौ मेला, स्थानीय उत्पादनदेखि सांस्कृतिक प्रस्तुतिसम्म आकर्षण
बालकृष्ण थापा क्षेत्री
रोल्पा, १३ भदौ ।
रोल्पाको त्रिवेणी गाउँपालिका–३ चवीघाटमा परापूर्वकालदेखि लाग्दै आएको १२ भदौ मेला यस वर्ष पनि सुरु भएको छ। तीन दिनसम्म सञ्चालन हुने मेलामा स्थानीय उत्पादनको बिक्री–वितरणसँगै खेलकुद, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा मनोरञ्जनका विभिन्न गतिविधि सञ्चालन भइरहेका छन्।
चवीघाट क्षेत्रमा लामो समयदेखि परम्पराका रूपमा लाग्दै आएको यस मेलामा पछिल्ला वर्षहरूमा सहभागी हुनेको संख्या बढ्दै गएको स्थानीयले बताएका छन्। रोल्पाका विभिन्न स्थानसँगै छिमेकी जिल्ला दाङ, सल्यानलगायतका क्षेत्रबाट समेत मानिसहरू मेला भर्न आउने गरेका छन्।
मेलामा यस वर्ष दाङको घोराही, तुलसीपुर, सल्यानलगायतका ठाउँबाट व्यापारीहरू समेत आएका छन्। स्थानीय उत्पादन बिक्री गर्ने परम्परासँगै बाहिरी क्षेत्रबाट आएका व्यापारीले विभिन्न दैनिक उपभोग्य सामग्री तथा व्यापारिक वस्तु बिक्रीका लागि राखेका छन्। यसले मेलालाई स्थानीय बजारका रूपमा समेत विस्तार गर्दै लगेको स्थानीयको भनाइ छ।
स्थानीय उत्पादनको बिक्री मुख्य आकर्षण
चवीघाटमा लाग्ने १२ भदौ मेलाको सुरुवाती उद्देश्य स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण र स्थानीयवासीलाई मनोरञ्जन प्रदान गर्नु रहेको स्थानीय बताउँछन्। विगतमा गाउँमा उत्पादित सामग्री बजारसम्म पुर्याउन टाढा जानुपर्ने अवस्था रहेकाले मेलालाई स्थानीय उत्पादन बिक्री गर्ने अवसरका रूपमा समेत प्रयोग गरिँदै आएको थियो।
अहिले भने मेलाको स्वरूप क्रमशः परिवर्तन हुँदै गएको छ। स्थानीय उत्पादनसँगै बाहिरी जिल्लाका व्यापारी तथा विभिन्न व्यवसाय जोडिएपछि मेलाको व्यावसायिक पक्षसमेत विस्तार भएको देखिन्छ।
मेलामा रोल्पामै उत्पादन हुने आँप, दारिम, स्थानीय स्याउलगायतका कृषि उपज बिक्रीका लागि राखिएका छन्। त्यस्तै मान्द्रो, गुन्द्री, हँसिया, हतौडालगायतका स्थानीय सामग्रीसमेत मेलामा पाउन सकिन्छ। स्थानीय उत्पादनलाई उपभोक्तासम्म पुर्याउने र त्यसको बजार विस्तार गर्ने अवसरका रूपमा मेलालाई लिइएको स्थानीयको भनाइ छ।
खेलकुद र सांस्कृतिक कार्यक्रमले थप्दैछ रौनक
मेलामा व्यापारिक गतिविधिसँगै विभिन्न मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमसमेत सञ्चालन भइरहेका छन्। भलिबल प्रतियोगिता, चर्खे पिङ, बालबालिकाका लागि जम्पिङलगायतका मनोरञ्जनका साधन मेलाका प्रमुख आकर्षण बनेका छन्।
त्यसैगरी लाखे नाच, झाँक्री नाच, लोकदोहोरीलगायतका सांस्कृतिक कार्यक्रमले मेलाको रौनक थपेको छ। स्थानीय कला, संस्कृति र परम्परासँग जोडिएका प्रस्तुतिले मेलामा आउने दर्शकलाई मनोरञ्जन प्रदान गर्नुका साथै स्थानीय सांस्कृतिक पहिचानलाई समेत उजागर गर्ने गरेको छ।
मेलामा विभिन्न प्रकारका स्थानीय तथा अन्य परिकारका खानेकुरा बिक्री गर्ने स्टलसमेत राखिएका छन्। परिवारसहित मेला भर्न आउनेहरूका लागि खानपिन तथा मनोरञ्जनका विभिन्न विकल्प उपलब्ध छन्।
युवा क्लबबाट विद्यालयको जिम्मेवारीमा
१२ भदौ मेला विगतमा स्थानीय शयपत्री युवा क्लबले सञ्चालन गर्दै आएको थियो। पछिल्लो समय भने मेलाको व्यवस्थापन तथा सञ्चालनको जिम्मेवारी सरस्वती माध्यमिक विद्यालय लिङदुङले लिँदै आएको छ।
विद्यालयले मेला सञ्चालन गर्दै आएपछि शिक्षक तथा शिक्षिकाहरूको नियमित शैक्षिक जिम्मेवारीसँगै मेलाको व्यवस्थापनसम्बन्धी कामसमेत थपिएको छ। विद्यालयले मेला सञ्चालन गर्नु उपयुक्त हो वा होइन भन्ने विषयमा छुट्टै बहस हुन सक्ने भए पनि अहिले विद्यालयकै व्यवस्थापनमा मेला सञ्चालन हुँदै आएको छ।
स्थानीयस्तरमा लामो समयदेखि निरन्तरता पाउँदै आएको मेला भएकाले यसको व्यवस्थापन, संरक्षण र आगामी स्वरूपका विषयमा स्थानीय सरोकारवालाबीच थप छलफल आवश्यक रहेको देखिन्छ।
बढ्दै गएको सहभागिता
स्थानीयका अनुसार विगतको तुलनामा पछिल्ला वर्षहरूमा १२ भदौ मेलामा सहभागी हुनेको संख्या बढ्दै गएको छ। जिल्ला भित्रका विभिन्न स्थानबाट मात्रै नभई छिमेकी जिल्लाबाट समेत मानिसहरू मेला भर्न आउने गरेका छन्।
स्थानीय उत्पादनको बिक्री, व्यापारिक गतिविधि, खेलकुद तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमका कारण मेला स्थानीय समुदायका लागि मनोरञ्जन र व्यापारको साझा थलो बन्दै गएको छ।
परम्परागत रूपमा सुरु भएको चवीघाटको १२ भदौ मेलाले समयसँगै आफ्नो स्वरूप परिवर्तन गर्दै गए पनि स्थानीय उत्पादन, संस्कृति र समुदायको सहभागितालाई निरन्तरता दिइरहेको छ। स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण, सांस्कृतिक संरक्षण तथा स्थानीयस्तरमा आर्थिक गतिविधि बढाउन मेलालाई थप व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
